Αυτό που θέλω να πω είναι ότι καμιά φορά αρκεί ένας άνθρωπος αποφασισμένος. Ένας απλός πολίτης φτάνει, για να κινήσει το τεμπέλικο τέρας, που ονομάζεται ελληνική γραφειοκρατία. Άλλοτε κάποιος καταφέρνει να νικήσει την πανίσχυρη καθημερινότητα, τον καναπέ και τη βολή του. Τι τους σηκώνει, τι τους οπλίζει με τόσο πείσμα, τι θωρακίζει την υπομονή τους; Απ’ το λίγο που τους γνωρίζω, στην αρχή μια καλή ιδέα.
Για να εγκατασταθεί όμως στο μυαλό τους και να γίνει σκοπός και «τάμα», χρειάζεται διάθεση για προσφορά, δηλαδή ενσυναίσθηση και αφοσίωση. Και τότε συμβαίνει ένα μικρό θαύμα: έρχονται δίπλα τους και άλλοι, γεννιέται μια ομάδα που πιστεύει στον ίδιο σκοπό. Ας αναφέρω εδώ και μια σημαντική «λεπτομέρεια». Οι άνθρωποι αυτοί δεν κερδίζουν χρήματα από τη δράση τους. Κερδίζουν όμως τα θετικά σχόλια, την ευγνωμοσύνη και κυρίως μια ηθική ικανοποίηση, όταν κατάκοποι από την προσπάθεια φτάσουν στην πραγμάτωση του στόχου.
Σίγουρα υπήρξαν πολλοί σε όλη την Ελλάδα, παλιότερα και τώρα. Αλλά, αν περιοριστούμε στην πόλη μας και στο σήμερα, αναφέρω πρόχειρα τρεις περιπτώσεις, χωρίς βέβαια να υποτιμώ αυτές που τυχόν έχω ξεχάσει ή δεν γνωρίζω.
Πρώτα να αναφέρω την περίπτωση του καθηγητή Αριστοτέλη Νανιόπουλου. Έφερε στην πόλη μας τη συλλογή Ξενάκη, χάρη στη φιλία του με τον καλλιτέχνη, και πάλεψε για χρόνια για την ίδρυση του Μουσείου. Η προσπάθειά του ξεκίνησε μοναχική και στην πορεία ενισχύθηκε από πολλούς φίλους του Μουσείου, που συνεχίζουν, προσφέροντας χρόνο και κόπο, αφιλοκερδώς, τη στήριξη αυτού του μοναδικού, νέου τοπόσημου της πόλης μας. Στο Μουσείο Ξενάκη έχω αναφερθεί πιο αναλυτικά σε προηγούμενο σημείωμα μου.
Φέτος, με την ευκαιρία των Αστικών Περιπάτων στην πόλη μας, ξανασυνάντησα, μετά από πολλά χρόνια, τη Σερραία της Θεσσαλονίκης Αναστασία Γιοβάνη. Είδα κόσμο να έρχεται με παρέες, με μικρά παιδιά, με την οικογένεια, για να γνωρίσει ουσιαστικά τον τόπο του. Περπατάμε κάθε μέρα σε δρόμους που κουβαλάνε ονόματα ανθρώπων σημαντικών, που τους αγνοούμε εντελώς.
Κομμάτια ολόκληρα ιστορίας των Σερρών ζωντάνεψαν στους περιπάτους, με τη γλαφυρή ξενάγηση του αρχαιολόγου Ευθύμη Ρίζου. Και ελπίζουμε ότι θα συνεχιστούν με τον β’ κύκλο αυτά τα νοερά ταξίδια, πότε στη βυζαντινή πόλη γύρω από το κάστρο, πότε στον τουρκομαχαλά, στα εβραίικα ή στις συνοικίες των προσφύγων, στην περιφέρεια της πόλης.
Για να εγκατασταθεί όμως στο μυαλό τους και να γίνει σκοπός και «τάμα», χρειάζεται διάθεση για προσφορά, δηλαδή ενσυναίσθηση και αφοσίωση. Και τότε συμβαίνει ένα μικρό θαύμα: έρχονται δίπλα τους και άλλοι, γεννιέται μια ομάδα που πιστεύει στον ίδιο σκοπό.
Αυτή η πρωτοβουλία της Αναστασίας Γιοβάνη είχε ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη και τους αντίστοιχους περιπάτους, που για χρόνια διοργάνωνε εκεί για τους Σερραίους της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο. Υπάρχουν βέβαια στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις πιστεύω ανάλογες πρωτοβουλίες, αλλά για την πόλη μας είναι μια καινούργια, συναρπαστική ματιά, που αγκαλιάστηκε γρήγορα από τον κόσμο.
Τρίτος «κούκος» και πιο πρόσφατος ο «μέτοικος» από το Μεσολόγγι, συνταξιούχος γεωπόνος, Σπύρος Μαρκογιάννης. Ο αεικίνητος κύριος Σπύρος είχε μια απλή και πραγματικά φαεινή ιδέα. Να «ενώσει» και επίσημα τις δυο πατρίδες του: το Μεσολόγγι, τη γενέθλια πόλη του, και τα Σέρρας, την πόλη που αγαπά και ζει.
Ξεκίνησε λοιπόν μόνος του τη διαδικασία αδελφοποίησης των δύο πόλεων, ιδέα που παίρνει μεγαλύτερη βαρύτητα με τη φετινή επέτειο των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Μετά από ταξίδια, πολλές συναντήσεις και άπειρα τηλεφωνήματα που κάλυψαν αρκετούς μήνες, προετοιμάστηκε το έδαφος. Ευτυχώς ήταν γόνιμο, γιατί οι δυο δήμαρχοι από την πρώτη στιγμή φάνηκαν θετικοί. Ο στόχος εκπληρώθηκε τον Φεβρουάριο, όταν η Δήμαρχος Σερρών επισκέφτηκε το Μεσολόγγι για να συνυπογράψει την αδελφοποίηση μαζί με τον Δήμαρχο της «ιερής πόλης» του Μεσολογγίου. Είναι μάλιστα ιστορικά βεβαιωμένο ότι τον χαρακτηρισμό της σαν «ιερή πόλη» τον έκανε πρώτος ο επιφανής Σερραίος και Μελενίκιος Αναστάσιος Πολυζωίδης. Ίσως αυτή η κίνηση να φαίνεται τυπική και να μην επηρεάζει καθόλου τη ζωή στις δυο πόλεις, όμως έχει, πιστεύω, συμβολική και ιστορική αξία.
Μοναχικά πουλιά φέρνουν ιδέες που «ανθίζουν». Αν τα ανακαλύψουμε, ας τους κάνουμε συντροφιά.
* Η Σύλβα Γάλβα είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Αρθρογραφεί τακτικά στο Ser-Free.
(Δημοσιεύτηκε στο έντυπο Ser-Free, τ.73, Απρίλιος 2026)
