Οι πόλεμοι, ο φόβος, η φτώχεια, οι μέσα πόλεμοι, του Γιώργου Ανδρέου

Ζούμε, βιώνουμε την καθημερινή ανησυχία, αγωνία, ταραχή δύο πολέμων. Ουκρανία και Ιράν, πολύ κοντά μας, στην αυλή μας. (Μέχρι την Κύπρο έφτασαν οι βόμβες. Ανησυχούμε και προετοιμαζόμαστε, λέει, μήπως φτάσουν Σούδα ή Αλεξανδρούπολη). Κι αν ο πόλεμος της Ουκρανίας παρείχε κάποιες (αμφίβολης ποιότητας) δικαιολογίες για να τον κρύβουμε κάτω από το χαλί, η πολεμική σύγκρουση στο Ιράν δεν αστειεύεται καθόλου. Και χτυπά τον πυρήνα της οικονομικής ζωής των ευρωπαϊκών χωρών με την τρομακτική αύξηση των τιμών των καυσίμων. Η ενεργειακή ακρίβεια απλώνεται (όπως είναι φυσικό) στο σύνολο των αναγκών της επιβίωσης. Ακριβαίνουν τα πάντα. Τι καταθλιπτική και άθλια συνέπεια – όλα τα γεγονότα αποσταθεροποίησης της (ρουτίνας της) καθημερινότητας οδηγούν, μέσα από τις πιο σκληρά κερδοσκοπικές πρακτικές του καπιταλισμού, σε αύξηση της τιμής των αγαθών, ακόμα κι εκείνων που είχαν τιμολογηθεί πριν τα πολεμικά γεγονότα και δεν θα έπρεπε η τιμή τους να αυξηθεί…

Ο πόλεμος λοιπόν (ο πατέρας των πάντων – κατά την πικρή ειρωνική δήλωση του Ηράκλειτου), ο πόλεμος που θα συμβαίνει με παρόμοιους τρόπους πάντα (όσο τέτοια θα είναι η ανθρώπινη φύση – κατά την πικρή καθόλου ειρωνική δήλωση του Θουκιδίδη), γεννά τέρατα:

– Φτώχεια (η περίφημη «Πενία» του Αριστοφάνη στον αριστουργηματικό «Πλούτο» του, η οποία επιχειρηματολογεί με κυνικά επιχειρήματα για την αναγκαιότητά της ώσπου την πετούν με τις κλωτσιές έξω από την πόλη οι αγανακτισμένοι αρχαίοι Αθηναίοι).

– Φόβο (και «φόβο του φόβου» – κατά τη διεισδυτική ανάλυση του Φρόιντ: Δεν φοβάμαι επειδή συμβαίνει κάτι που με αποσταθεροποιεί, φοβάμαι πως θα… φοβηθώ από μια σωρεία αρνητικών γεγονότων που κατακλύζουν την επιβίωση μου και απειλούν τον πυρήνα της ύπαρξής μου).

– Τους μέσα πόλεμους. Οι πόλεμοι αυτοί είναι σαν το σαράκι, κατατρώγουν λίγο-λίγο την αισιοδοξία, την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής, τη νοηματοδότηση της ύπαρξής μας σε αυτόν τον συναρπαστικό, σκληρό, δύσβατο, υπέροχο κόσμο.

Οι πόλεμοι αυτοί είναι σαν το σαράκι, κατατρώγουν λίγο-λίγο την αισιοδοξία, την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής, τη νοηματοδότηση της ύπαρξής μας σε αυτόν τον συναρπαστικό, σκληρό, δύσβατο, υπέροχο κόσμο.

Γύρω η φύση «ανεπαισθήτως» αλλάζει, ο Χειμώνας υποχωρεί, η Άνοιξη έρχεται. Η Άνοιξη της αναγέννησης της φύσης, η Άνοιξη της γιορτής της ζωής, η Άνοιξη της Ανάστασης.

Υπάρχει χώρος για λειτουργικό αναστοχασμό ως προς το μείζον γεγονός της Ανάστασης; Ή θα εξαντληθεί η πασχαλινή προσμονή σε προβλέψεις για την αυξημένη τιμή του αρνιού και των ζαρζαβατικών, για την αύξηση της τιμής της βενζίνης και των εισιτηρίων της ναυσιπλοΐας; Κι όλοι οι… «προφήτες» των τηλεοπτικών καναλιών θα εστιάσουν γι’ άλλη μια φορά στις καταναλωτικές συμπεριφορές και στο «life style» των ημερών του Πάσχα; Εκείνος που ανέβηκε στον σταυρό, εκείνος (κατά τη χριστιανική διδασκαλία και δογματική) ο Θεάνθρωπος που σήκωσε στην πλάτη το ανθρώπινο σκοτάδι, για να το καθρεφτίσει στο φως της αγάπης, της αλληλοπεριχώρησης, της ηθικής καθαρότητας και της δικαιοσύνης, εκείνος που αναστήθηκε (και ζητά κι από εμάς να «αναστηθούμε» – να στηθούμε ξανά στα πόδια μας και στη ζωή μας με τρόπο αληθινά ουμανιστικό), εκείνος που (το ψάλλουμε στους ναούς μας) πιστεύουμε στα Πάθη του και του ζητούμε να μας δείξει την ένδοξη Ανάστασή του, εκείνος σιωπά και περιμένει. Μια κορυφαία αρετή του Χριστιανισμού είναι η δωρεά (κι ευθύνη συγχρόνως) της ελεύθερης βούλησης του ανθρώπου. Ο άνθρωπος επιλέγει τη διαδρομή που θα ακολουθήσει, τις ηθικές και φιλοσοφικές του προτεραιότητες, τη νοηματοδότηση της ύπαρξής του. Ο άνθρωπος έχει την ευθύνη και την πρωτοβουλία. Αλλιώς η ζωή δεν έχει αξία. Είναι ζωή αβίωτη, ζωή μισή.

(Δημοσιεύτηκε στο έντυπο Ser-Free, τ.73, Απρίλιος 2026)

ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ